نگاهی به قرآن و یک از هزاران نکته هایش(10)
نگاهی به قرآن و یک از هزاران نکته هایش(10) البرّ
خداوند متعال در قرآن می فرماید:
أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْكِتَابَ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ [٢:٤٤]
آيا مردم را به خير و نيكى فرمان مىدهيد و خود را فراموش مىكنيد با اين كه شما كتاب آسمانى را تلاوت مىكنيد؟ پس چرا نمىانديشيد.
مخاطب این آیه در سوره ی بقره قوم بنی اسرائیل است، ولی با تکیه روی «و انتم تتلون الکتاب» می توان از هر اهل کتابی انتظار داشت که نکته ی موجود در آن را درک و رعایت کند.
«تلاوت» نه تنها به معنی «خواندن» که به معنی «انجام دادن» نیز هست. خواندن با درک و در نهایت پذیرش و ایمان در اوج به احساس مسئولیت و اجرای آنچه که مؤمن پذیرفته است می رسد. «عالم بی عمل» همان «خواننده ی بی خبر» است. از بایزید بسطامی حکایت می کنند که مدّتی به مسجدی می رفت و پشت امام جماعتی نماز می خواند. یک روز هنگامی که داشت پس از نماز جماعت از مسجد خارج می شد امام جماعت او را نگه داشت و از او پرسید نان و درآمدت از کجا تأمین می شود. بایزید به او گفت منتظر باش تا نمازم را از سرگیرم و قضا کنم که نماز از پس کسی که رزّاق خود را نشناسد درست نباشد.
تفاوت بین بایزید و آن امام جماعت تفاوت بین دو نوع تلاوت از آیه ی ذیل از سوره ی «طه» است:
وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا ۖ لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُكَ ۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَىٰ [٢٠:١٣٢]
و كسان خود را به نماز فرمان ده و بر آن پافشارى كن. از تو روزى نمىخواهيم، ما [خود] به تو روزى مىدهيم، و عاقبت [خير] از براى پرهيزكارى است.
بایزید در تلاوت و روخوانی ساده اش درجا نمی زد.