Zabanadabi

نگاهی به قرآن و یک از هزاران نکته هایش(4)

«صراط» و «سراط» هر دو به معنی «راه آشکار» و «بلعیدن» اند. (بلعیدن از این جهت که راه روندگانش را پس از دور شدن از نظر می بلعد!) دو دیکته ی متفاوت برای این معنای واحد این ایده را پیش می کشد که پس این راه آشکار ممکن است یک راه نباشد و چند راه باشد. امّا، صراط که بیش تر با «مستقیم» همراه است به راهی اشاره می کند که متفاوت از راهی است که غضب شدگانی از دین مسیحیت و گمراهانی از یهود در پی گرفته اند.

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ [١:٥]

[بار الها] تنها تو را مى‌پرستيم و تنها از تو يارى مى‌جوييم

اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ [١:٦]

ما را به راه راست هدايت فرما

صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ [١:٧]

راه آنان كه موهبتشان دادى، نه راه غضب شدگان و نه گمراهان

صراط در کاربرد عام تر نیز به معنی «راه» است، ولی در روی جهنّم پُلی به نام «صراط» است که برخی از مفسران آن را به دین اسلام تفسیر کرده اند و در روایات به دین خدا و ولایت ائمه اطهار و معانی مشابه دیگر نیز تأویل شده است. البته این ها باعث نمی شود که یهود و نصاری محروم از ورود به بهشت باشند. در سوره ی بقره ایه ی 62 خداوند می فرماید:

 إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَىٰ وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ [٢:٦٢]

محققا كسانى كه [صورى‌] ايمان آوردند و آنها كه يهودى شدند و مسيحيان و صابئيان، هر كدام [از روى حقيقت‌] به خدا و روز قيامت ايمان آورد و عمل صالح كند، پاداش آنها نزد پروردگارشان [محفوظ] است و نه خوفى بر آنهاست و نه غمگين شوند

آیات پانزدهم و شانزدهم از سوره ی مائده بیان می دارد که اهل کتاب در صورتی که متوجه شوند که کتب آسمانی شان دچار نقص و انحراف شده و با قرآن مجید راه هدایت را بجویند «راه سلامت» را خواهند یافت و قرآن آنان را به صراط مستقیم هدایت خواهد کرد:

يَا أَهْلَ الْكِتَابِ قَدْ جَاءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيرًا مِّمَّا كُنتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَعْفُو عَن كَثِيرٍ ۚ قَدْ جَاءَكُم مِّنَ اللَّهِ نُورٌ وَكِتَابٌ مُّبِينٌ [٥:١٥]

اى اهل كتاب! همانا فرستاده‌ى ما به سوى شما آمده است كه بسيارى از حقايق كتاب آسمانى را كه نهان مى‌كرديد برايتان روشن سازد و [البته‌] از بسيارى مى‌گذرد. آرى، از جانب خدا نور و كتاب روشنگرى براى شما آمده است

يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ [٥:١٦]